ZELF EEN VLONDER MAKEN

Een vlonder bouwen lijkt vaak gemakkelijker dan het in werkelijkheid is. Je moet nogal met een groot aantal factoren rekening houden. Wil je een vlonder van houten vlondertegels, vlonderplanken of misschien wel van kunststof planken? Kan de vlonder worden gebouwd op een vaste ondergrond of moet deze op hoogte worden gemonteerd? Is om het hoogteverschil te overbruggen is er een trap nodig? Kortom vooraf goed nadenken kan je een hoop ellende achteraf besparen. De Engelse Timmerman heeft veel ervaring in het maken van vlonders en wil graag de kennis met je delen met het “Stappenplan van ontwerp tot vlonder”

Uiteraard hoeft u niet alles zelf te doen. U kunt ook een beroep op De Engelse Timmerman doen om u te helpen een vlonder te bouwen… of dat u na het lezen van dit stappenplan denkt: "Dit kan ik beter aan een vakman overlaten." Neem in dat geval even contact met me op via het contactformulier op deze site. Tijdens een oriënterend gesprek bekijk ik de situatie ter plaatse, luister naar uw persoonlijke wensen, waarna ik een gespecificeerde en duidelijke offerte voor u kan uitwerken. Natuurlijk is dit vrijblijvend. Uiteraard kan ik in het algemeen hout goedkoper inkopen en met geavanceerd gereedschap sneller de vlonder maken. Mogelijk dat dan de totale kosten aardig in de buurt komen van wat u er aan uitgeeeft.... en u hoeft zelf niets te doen!!!!

De voorbereidingen, Wat is er allemaal nodig?

1. Bepaal eerst waar u de vlonder wilt hebben. Het kan handig zijn met kleine uitzetpiketten (stokjes) de contouren uit te zetten. Vervolgens kunt u met de rolmaat het een en ander opmeten. De afmetingen kunt u vertalen in benodigde materialen.Voor 1 vierkante meter vlonder is er ongeveer 7 meter vlonderplank nodig. Daarnaast is voor ondersteuning en bevestiging ongeveer 3 strekkende meter dwarsbalk 4,5 x 7 cm nodig per vierkante meter. Per vierkante meter vlonder adviseer ik u minstens 6 palen van minimaal 90 cm lengte toe te passen. De vlonderplanken (28 mm en 19 mm dik), dwarsbalken (4,5 x 7 cm) en palen (6 x 6 cm hardhout of 7 x 7 cm geïmpregneerd vuren) zijn zowel in hardhout als in behandeld geïmpregneerd vuren leverbaar. Het voordeel van hardhout ten opzichte van behandeld geïmpregneerd vuren is natuurlijk de langere levensduur. Nadeel is natuurlijk de duurdere prijs.

Bij dit stappenplan ga ik uit van de aanleg van een vlonderterras in de tuin boven het maaiveld. Zelf gebruik ik altijd gladde vlonderplanken. Antislip profiel ribbelhout planken lijken veiliger maar zijn het niet vooral in de lengte van de ribbels zijn ze spekglad. Op regenachtige dagen blijft er water in staan, bij vorst bevriest dat. Tevens hoopt er makkelijk vuil in op en gaan de planken rotten.


2. Bepaal het aantal vierkante meters dat u nodig hebt. (In dit stappenplan ga ik uit van een vlonder van 4 bij 6 meter = 24 vierkante meter of 24 m2) Neem (bij mooie ronde vormen, hoekjes en dergelijke) altijd 10 - 20 % extra voor zaagverlies en dergelijke. Het aantal vierkante meters moet worden vermenigvuldigen met factor 7 (er gaat 7m2 plank in een 1m2). Dit geeft het aantal benodigde strekkende meters vlonderplank. Dat betekent dus voor 24 m2 (24 m2 x 7 m2) dat u ongeveer 175 strekkende meter vlonderplank nodig heeft. Uitgaande van een planklengte van 4,0 meter heeft u ongeveer 45 vlonderplanken nodig. Afgerond met 10 % extra komt dit op een totaal van 50 vlonderplanken.

3. Het aantal schroeven kunt u bepalen door het aantal strekkende meter plank te delen door 0,4 meter x 2. In dit voorbeeld komt u uit op 875 st. Torx 4 x 50 mm schroeven. Dit aantal kunt u afronden 1000 stuks. (Berekening: 175 meter plank: 0,4 afstand dwarsbalken x 2 schroeven per dwarsbalk = 875 stuks schroeven totaal nodig).

4. Het benodigde aantal dwarsbalken 4,5 x 7 cm, kunt worden bepaald door de langste zijde van de vlonder te delen door 0,4 meter. De dwarsbalken komen immers iedere 40 cm onder de vlonderplanken door. In dit voorbeeld 6 meter delen door 0,4 meter = naast elkaar 15 stuks dwarsbalken van 4,0 meter lengte. Dus: totaal 60 meter dwarsbalken 4,5 x 7 cm nodig. Dit zijn dwarsbalken van 3,0 meter lang. De lengte van 3,0 meter is heel praktisch aangezien er nu 2 in de lengterichting worden gebruikt. Hierdoor is er weinig tot geen zaagverlies en is de lengte van 6 meter al snel correct uitgezet. Wel zo slim.

5. Het aantal piketpalen kunt u bepalen door het aantal strekkende meter dwarsbalken te delen door 1 meter (let op; inclusief steeds 1 eindpaal). De piketpalen komen 1 meter uit elkaar te staan langs de dwarsbalk te staan. In ons voorbeeld 60 strekkende meter delen door 1 = 60 piketpalen. De dwarsbalken worden met slotbouten aan de palen bevestigd. Hiervoor zijn dus 60 slotbouten nodig Ik adviseer om palen van tenminste 90 cm lengte te gebruiken. Als vlonderpalen van 2,7 meter worden genomen, kunnen er 3 piketpalen uit 1 lengte van 270 cm. Dat betekent dat er 20 stuks piketpalen van 2,7 meter (240 x 7 x 7 cm geïmpregneerd naaldhout of 250 x 6 x 6 cm hardhout) nodig zijn. Als u de piketpalen op de maat van 90 cm gaat zagen, maak er dan altijd een punt aan. Een puntpaal staat per definitie veel steviger in de grond.

6. Het is aan te raden om onder de vlonder anti-worteldoek, ook wel gronddoek genoemd, te leggen. Daarvoor heeft u 24 m2nodig. Dit doek is leverbaar in een breedte van 1,5 m. Daarnaast 5 stroken (i.v.m. overlap) van 6 m = 30 m antiworteldoek kopen. Een en ander aanbrengen met een ruime overlap. Antiworteldoek kunt u perfect vastzetten met lange spijkers of oude tentharingen. Nadat de vlonderpalen in een rechte lijn zijn gezet, de dwarsbalken met de M8 slotbouten 120 mm zijn bevestigd, kunnen de vlonderplanken met de Torx schroeven 4 x 50 mm worden aangebracht. Dit gaat eenvoudig met de bithouder en bijbehorende Torx bit. Bij hardhout dient u de schroefgaten van tevoren voor te boren. Mijn ervaring is dat de schroeven anders te heet worden door de wrijving met het hout. Daardoor verliezen deze kracht en kan de vlonder na enkele jaren los gaan liggen. Voor dit voorboren gebruik ik altijd metaalspiraalboren van 3,5 mm.. Bij het voorboren is het belangrijk om de boor af en toe even terug te halen. Anders raakt de boor verstopt en kan deze warmlopen. Bij het warmlopen zal de boor te snel stomp worden.

Materialenlijst:

  • 50 vlonderplanken van 4,0 m (Bankirai hardhout 19 mm dik of geimpregneerd hout 28 mm dik)
  • 1000 stuks schroeven + 2 metaalspiraalboortjes 3,5 mm + bithouder met bitdop 13 mm
  • 20 stuks dwarsbalken 300 x 4 x 7,5 cm (of 10 liggers hardhout 4 x 7,5 x 500 cm/langere lengten)
  • 20 stuks palen van 270 x 7 x 7 cm behandeld hout of 275 x 6 x 6 cm FSC hardhout (voor 48 stuks korte te gebruiken vlonderpalen/te zagen op kortere palen van ongeveer 90 cm lengte)
  • 60 stuks M8 slotbouten 120 mm + 1 metaalspiraalboren van 9 mm
  • 30 m2 anti-worteldoek

Benodigd gereedschap:

Werkhandschoenen, uitzettouw met bouwpotlood, spade, paalhamer, grondboor, houtzaag, rolmaat, lijmtangen en een waterpas

en nu aan de slag........

Indien de vlonder direct naast een deur of drempel wordt gemaakt, neem dan de drempelhoogte minus 2 cm. Dit zal de uiteindelijke vlonderhoogte worden. Zorg altijd dat de vlonder 20 cm vrij van de grond (maaiveld) ligt. De wind moet er onder door kunnen blazen. Ook in de wintermaanden moet de vlonder droog kunnen waaien. Dit is essentieel voor de duurzaamheid en houdbaarheid van het hout als natuurproduct.

De liggers/dwarsbalken komen in de lengte richting. Leg een ligger op de grond en bepaal waar de palen moeten komen. Voor het exact bepalen van de palen altijd een uitzettouw gebruiken. De palen komen netjes in 1 lijn te staan (daar heeft u veel voordeel van bij het bevestigen van de dwarsbalken). Bevestig nooit een dwarsbalk aan de woning en/of aan een ander bouwwerk. De vlonder moet vrij staan, in verband met het werken van het hout.

De palen kunnen worden aangebracht met een grondboor en een paalhamer. Indien de palen door harde grondlagen niet dieper kunnen, dan deze later bij de kop net boven de (dan met slotbout M8 120 mm bevestigde) dwarsbalk afzagen. Zorg dat de palen stevig en tenminste 50 cm (i.v.m. opvriezen in de winter) in de grond staan.

Voor het schroeven van de vlonderplanken moet het anti-worteldoek worden aangebracht. Deze kan worden vastgezet met oude tentharingen en/of lange spijkers (hier zie je later niets meer van). Zorg er voor dat het doek niet te veel uit steekt bij de randen van de vlonder. Dat ziet er niet fraai uit.

De randen van uw vlonder kunt u netjes afwerken met een vlonderplank op zijn kant (dan heeft u niet de relatief dure afwerklatjes nodig).

De dwarsbalk kan met de M8 120 mm lange slotbouten worden bevestigd. De dwarsbalken moeten goed waterpas gesteld worden. Dit is eenvoudig te doen door deze eerst met 2 lijmtangen vast te zetten. Vervolgens voorboren met onze 9 mm metaalspiraalboor. Dan de slotbouten met volgring en moer aanbrengen. Vergeet niet de moeren stevig aan te draaien. Dit kan eenvoudig met de bitdop van 13 mm. Dan kunt u met uw accuboor eenvoudig het draaiwerk doen. Dat scheelt weer een tennisarm of spierpijn in de polsen!

De andere dwarsbalken op dezelfde wijze (om de 40 cm) aanbrengen. Zorg er bij de verdeling van de liggers voor dat straks de vlonderplanken bij de randen niet meer dan 10 cm oversteken. Zoals reeds aangegeven ongeveer 40 cm tussen de dwarsbalken aanhouden. Dan voorkomt u dat de planken te veel doorbuigen en er een minder fraai beeld kan ontstaan! Indien na het vastzetten van de dwarsbalken de palen nog boven de liggers uitsteken, dan deze nu eerst af gaan zagen.

Nu kunnen de vlonderplanken met enige vrije tussenruimte worden aangebracht. Met het afschroeven gaat het nu echt mooi worden. Ik adviseer een vrije tussenruimte van ongeveer 10-15 mm. Dan kan het regenwater (ook bij een intensieve regenval) snel genoeg weg lopen. Maak hiervoor een afstandklos. Dat is wel zo eenvoudig en makkelijk werken! Blijf overigens altijd tenminste 2 cm van de muur van uw woning. Hout is een natuurproduct dat altijd zal blijven werken. Zorg er voor dat u bij hardhout de schroeven eerst voor gaat boren, zoals al eerder vermeld, met een bijbehorende boor. Het kan makkelijker gaan door de schroeven eerst even in de groene zeep of vaseline te deppen. Hiermee voorkomt u dat de schroef te ver het hout in gaat en mogelijk zelfs de schroefkop af zou kunnen breken. Ook gaan de schroeven er dan eenvoudiger weer uit (mocht dat nodig zijn)!

De schroefkoppen dient u iets verdiept weg te schroeven. Natuurlijk is het netjes om van te voren de schroefgaten uit te meten. Iedere plank krijgt bij 'de kruising' met een ligger tenminste 2 schroeven. De schroeven zo veel mogelijk (bijvoorbeeld 1 à 2 cm van de rand van de plank) aan de kanten van de vlonderplanken aanbrengen. Voordeel hiervan is dat bij het werken van het hout de schroeven dit goed kunnen opvangen. Ook kunnen planken met een kleine afwijking dan toch recht gemonteerd worden. Een handig hulpmiddel hierbij is een lijmtang om een en ander tijdelijk even vast te zetten.

Als er moeilijke hoekjes en/of kanten zijn, kunnen deze op maat worden gezaagd. Ik adviseer altijd om de vlonderplanken zelf op maat te zagen. Vlonderhout bankirai-billenga heeft niet altijd 100 % haakse kanten (doordat dit in het buitenland al is afgekort). Dit is prima te doen met een handzaag. Ook de uiteinden kunnen netjes worden ingekort. Hiermee bent u gelijk eventueel kleinere indroogscheuren van de kopse kanten bij hardhout kwijt. Werk zo veel mogelijk met passende planklengtes, dit voorkomt onnodige naden en kieren in uw vlonder. Dat geeft wel zo'n mooi mogelijk resultaat!

De kopse kanten van de dwarsbalk kunt u netjes afwerken door langs de rand (tegen de zijkant) ook een vlonderplank te bevestigen. Het aanvullen van de naastliggende tuin met grond is dan ook geen probleem meer. Hou de rand (vlonderplank) wel vrij van tuingrond. Vervolgens de vlonder aanvegen, stoelen plaatsen en genieten maar.

Verduurzamen van behandeld vuren hout kan met embalit. Hardhout kan met olie behandeld worden. Indien hardhout niet wordt behandeld, zal deze na verloop van tijd potloodsgrijs verkleuren. De duurzaamheid wordt hierdoor niet aangetast.

Zie ook de site van Gadero

WR De engelse timmerman
Will Robertson